Het nieuwe roken in de klas?

Uit de praktijk - 5 januari 2016 - Door Erno Mijland

‘Zitten kan de gezondheid ernstige schade toebrengen.’ Wordt het tijd voor een dergelijke zwartomrande waarschuwing op elke stoel? Professor Erik Scherder zou dat waarschijnlijk toejuichen. Hij noemt zitten ‘het nieuwe roken’. Ondertussen zitten de leerlingen op onze scholen veel en lang. Het is hoog tijd om iets te doen met de recente wetenschappelijke inzichten over het belang van bewegen. We laten kinderen toch niet ‘roken’ in de klas?

Meer bewegen heeft niet alleen een gunstig effect op de fysieke gesteldheid. Er komt steeds meer bewijs voor de stelling dat meer bewegen leidt tot beter leren. En eigenlijk wisten we dat al wel. ‘Anima sana in corpore sano’, dichtte Juvenal al een kleine 2000 jaar geleden. Nu bevestigen hersenscans zijn woorden. Ze laten een verhoogde activiteit zien in de gebieden die met cognitie te maken hebben na fysieke activiteit.

Meer bewegen op school betekent meer dan voldoende tijd inplannen voor gymlessen. De boodschap is: laat leerlingen gedurende de hele schooldag regelmatig bewegen. Dat kan ook tijdens een gewone les, bijvoorbeeld door werkvormen toe te passen, waarbij de leerlingen moeten opstaan, lopen, springen…

Op 10 november 2015 deelden ruim honderd leerkrachten ideeën en ervaringen met bewegend leren tijdens een seminar in Wijchen. Er kwam van alles voorbij: van eenvoudige energizers, zoals een dansje na de rekenles tot het spel ‘Taaltwister’, waarbij leerlingen handen en voeten moeten plaatsen op zelfstandige of bijvoeglijke naamwoorden. Een beweegbewuste leerkracht laat leerlingen soms ook gewoon even opstaan, een boek halen of wegbrengen of samen de tafeltjes in een andere opstelling plaatsen. En passant geef je er een boodschap mee af: je lichaam is meer dan een apparaat om je hoofd te verplaatsen.

Leerkrachten die inspiratie zoeken, zullen (even!) moeten gaan zitten achter hun pc. Daar kunnen ze onder andere een Facebook-groep bewegenfb vinden waarin deelnemers kennis, ervaringen en ideeën delen. Pinterest, Twitter en andere sociale media, geven volop inspiratie en concrete lesideeën, ook op een tablet. Die kun je ook staand gebruiken.