Geef het kind de regie over zijn eigen leren en ontwikkeling – HGPD in de praktijk

Uit de praktijk - 20 januari 2020 - Door Nicky van Gerwen

De wereld om ons heen verandert razendsnel. Een zin die je om je heen steeds vaker hoort en leest en waar absoluut een kern van waarheid in zit. Als gevolg gaan er volledige onderwijsconcepten op de schop en worden er van alle kanten oplossingen ingevlogen om hier een antwoord op te hebben. Maar wat hebben kinderen nou écht nodig om voorbereid te zijn op deze snel veranderende wereld?

In de jaren die ik gewerkt heb als groepsleerkracht en binnen mijn huidige werkzaamheden als onderwijsadviseur zie ik dat wij onze kinderen vol liefde en bevlogenheid helpen in hun ontwikkeling. Hierbij brengen we ze kennis bij en bieden we een veilige haven. Maar hoe hard en bevlogen we hier met z’n allen ook aan werken, we kunnen de kinderen niet in alle situaties die zich in hun verdere leven voor gaan doen bijstaan. Wat kunnen wij ze geven waardoor zij goed voorbereid die snel veranderende wereld in kunnen stappen? Met de uitspraak ‘Kinderen moeten leren wat ze kunnen doen, als ze niet weten wat ze moeten doen’ raakt Jean Piaget voor mij de kern van het antwoord op deze vraag.

Vanuit de beste bedoelingen beschermen we kinderen waar we kunnen en behoeden we ze voor fouten. We leggen rubberen tegels onder speeltoestellen in speeltuinen, checken of verzamelen de inhoud van de schooltas en herinneren ze aan huiswerk- en toetsdeadlines. Het gevolg hiervan is dat kinderen niet meer zelf na hoeven te denken omdat dit al voor hen gedaan is. Maar zou het misschien zo kunnen zijn dat kinderen anders op een speeltoestel klimmen als ze weten hoe hard de grond eigenlijk is? Zou een kind meer aandacht gaan besteden aan het inpakken van de schooltas als tijdens de pauze zijn of haar lunch nog op het aanrecht ligt? Ik ben ervan overtuigd dat kinderen meer leren als we ze helpen opstaan na een val, dan wanneer we ze voor een struikelpartij behoeden. Geef kinderen daarom de ruimte om te vallen, zodat ze de volgende keer zelf kunnen opstaan.

Kinderen meer keuzeruimte en regie geven betekent niet dat je per se het hele onderwijsaanbod moet omgooien. In mijn werkzaamheden van de afgelopen jaren voor de klas en als adviseur heb ik ervaren dat je door kleine aanpassingen te doen aan bijvoorbeeld de werkvorm of verwerkingsvorm ook al veel resultaat kunt behalen. Waarom gaan we in gesprek met ouders als we iets anders van het kind verwachten? Waarom is de methode nog zo vaak leidend terwijl jij als leerkracht als geen ander weet hoe je de kwaliteiten van jouw kinderen kunt benutten? Waarom kijken wij nog zo vaak het werk na en registreren we de resultaten als we willen dat juist de kinderen hier wat van leren? Ik vraag je dus niet om je groep helemaal los te laten, maar ik daag je graag uit om ze anders vast te houden.

Ben je op zoek naar manieren om het eigenaarschap te stimuleren bij jouw leerlingen? Neem dan contact met mij op via nickyvangerwen@bco-onderwijsadvies.nl of 06 19 49 19 01 voor een vrijblijvend gesprek. Doordat iedere school, leerkracht en leerling anders is, vraagt dit om maatwerk. In het gesprek kunnen we de vraag verkennen en kijken wat het beste bij jouw school past. 

Deze gedachte sluit naadloos aan bij de HGPD-gedachte die we hebben samengevat in onderstaande poster.