Basisschool Lambertus volgde het traject De Vreedzame School

Uit de praktijk - 20 maart 2019 - Door Marc van de Ven

Na een implementatietraject van twee jaar is basisschool Lambertus in Swalmen een Vreedzame School. De sfeer op school is positief verbeterd, kinderen gaan vriendelijker met elkaar om. En is er toch een conflict, dan is een van de leerlingmediatoren snel ter plekke om het op te lossen.

‘De sfeer op school is duidelijk verbeterd’

 De grondwet op de muur bij de ingang, de spreuken in de gang, de vreedzame wand in de gezamenlijke ruimte: overal is zichtbaar dat Lambertus een Vreedzame School is. De spreuken zijn samen met leerlingen opgesteld. Een paar voorbeelden: ‘We lossen conflicten samen op, want onze school is top!’, ‘Draag een steentje bij en maak een ander blij’ en ‘Liever een opsteker dan een afbreker, want we horen bij elkaar’.

Filosofie

Ruim twee jaar geleden besloot Lambertus om te werken aan de sociale veiligheid op school. Een werkgroep selecteerde drie methodes, het volledige team koos daaruit voor De Vreedzame School. ‘Sterke punt van deze aanpak vonden we dat het geen les is maar een filosofie’, zegt Ivon Claessen, leerkracht op school en lid van de werkgroep. ‘Je bent er de hele dag mee bezig. Dan beklijft het. De Vreedzame School geeft veel houvast. Het is concreet en iedereen op school werkt aan dezelfde thema’s, van groep 1 tot en met groep 8.’

Iedereen is anders

De invoering bestaat uit tien studiedagen (vijf per jaar), leerkrachten krijgen hier input om thema’s en lessen vorm te geven. Er zijn zes thema’s: we horen bij elkaar, we lossen conflicten zelf op, we hebben oor voor elkaar, we hebben hart voor elkaar, we dragen allemaal een steentje bij en we zijn allemaal anders. Iedere week is er een les, die je daarna toepast. ‘Uitgangspunt is dat iedereen anders is, dat we een eigen mening hebben en dat dit mag’, zegt adviseur Miranda van Esch, begeleider van het traject bij de Lambertusschool. ‘Kinderen leren om beslissingen op een democratische manier te nemen en om op een positieve manier met elkaar om te gaan.’

Positief

Daarom ook zijn de afspraken die kinderen en leerkrachten samen maken, positief geformuleerd. ‘We lopen in de gang’ in plaats van ‘we rennen niet in de gang’. Ook stimuleert en beloont de leerkracht positief gedrag in plaats van negatief gedrag te straffen. Miranda: ‘Negatief gedrag negeer je. Is een kind vervelend, dan geef je zijn buurman een compliment dat hij goed oplet. In het algemeen zijn we goed in het zeggen wat we niet willen in plaats van het gedrag te benoemen dat we willen zien. De Vreedzame School doet dat wel. En het werkt.’

Mediatoren

Ieder mens is anders. Daardoor kunnen conflicten ontstaan. Binnen De Vreedzame School lost een mediator die op, een leerling van groep 7 of 8. Zestien leerlingen solliciteerden op deze ‘baan’. Zij zijn in drie middagen door Miranda klaargestoomd. ‘In de pauzes zijn er steeds twee of drie actief, herkenbaar aan gele hesjes’, zegt Ivon. ‘Ze spelen gewoon mee. Zien ze ergens een conflict, dan bieden ze hun hulp aan. Zo nodig gaan ze naar de mediatorkamer, waar ze het probleem aan de hand van een stappenplan oplossen. Lukt dat niet of is er sprake van een fysiek conflict, dan treedt een leerkracht op.’ De mediatoren nemen hun taak zeer serieus, zegt ze. ‘Ze vinden het leuk om te doen en hebben ook regelmatig intervisie met elkaar en hun leerkracht.’

Tevreden

Ivon en Miranda merken dat de sfeer op school door De Vreedzame School positief veranderd is. Er zijn nauwelijks nog ruzies en de tevredenheid bij leerlingen, ouders en leerkrachten is toegenomen. ‘In het begin had ik wat bedenkingen’, geeft Ivon toe. ‘Ik las bijvoorbeeld over mediatoren en dacht: gaat dat bij ons werken? Maar dat gaat vanzelf. Je volgt de lessen en past die iedere dag in de praktijk toe.’ Miranda vindt ook de dynamiek in het team verbeterd. ‘De neuzen staan dezelfde kant op, er is een doorlopende lijn die duidelijkheid geeft. Dat past bij dit team.’

Borgen

Nu is het zaak om het succes te borgen. Ivon heeft er alle vertrouwen in. ‘De Vreedzame School blijft terugkomen op de agenda. We zullen er samen met BCO nog regelmatig een studiemiddag aan wijden. Als leerkrachten elkaar observeren bij taal of rekenen, kijken ze ook of ze positieve taal gebruiken. Daarover houden we binnenkort ook een workshop met ouders; het is fijn als ook zij thuis positieve taal gebruiken. We gaan ervoor zorgen dat we een Vreedzame School blijven.’

Meer informatie bij: mirandavanesch@bco-onderwijsadvies.nl