De Staat van het Onderwijs: ‘Nu keuzes maken’

Nieuws - 15 april 2019

Het Nederlandse onderwijs doet het goed. Het is ‘gemiddeld op niveau’, de kansenongelijkheid loopt niet verder op en er wordt geïnnoveerd. Maar er dienen zich ook ‘haarscheurtjes’ aan, zo vertelt het onlangs gepubliceerde jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs van de onderwijsinspectie. Zo loopt het tekort aan leraren en schoolleiders op, neemt de laaggeletterdheid toe, presteren minder leerlingen goed op het kernvak taal en zijn er zorgen over de aandacht voor burgerschap.

Meetbaar en merkbaar

De inspectie ziet dat er op allerlei gebieden aan oplossingen gewerkt wordt voor de grote uitdagingen waar scholen voor staan. Om leerlingen te motiveren en aantrekkelijk te blijven voor leerkrachten kiest men soms voor profilering, bijvoorbeeld op onderwijsconcept of door extra aandacht voor specifieke thema’s of domeinen, zoals ondernemerschap, techniek of cultuur. Dat leidt tot een gevarieerd aanbod, stelt de inspectie, maar ook tot versnippering en slecht zicht op de uiteindelijke opbrengsten. De inspectie vraagt zich af hoe duurzaam dit is en wat uiteindelijk de gezamenlijke doelen en ijkpunten zijn. Daarin moeten we ‘keuzes maken’, aldus het rapport.

Duurzaamheid kan volgens ons bereikt worden door op bestuursniveau en in schoolteams in te zetten op visie mét een herontwerp van het onderwijs en een meer holistische benadering van kwaliteitszorg. Goed onderwijs is meetbaar én merkbaar.

Burgerschap

We herkennen dat in het onderwijs aandacht voor socialisatie en burgerschap soms ondergesneeuwd raakt. Onderwijs gaat niet alleen over voorbereiding op de arbeidsmarkt. Het gaat ook over meedoen in een steeds complexer wordende samenleving. Op veel scholen is er weinig zicht op dit thema en dat leidt ertoe dat onze 14-jarigen gemiddeld minder burgerschapskennis en -vaardigheden hebben dan leerlingen in vergelijkbare landen.

Wij zien kansen in het verbinden van burgerschap aan wereldoriënterende vakken, bijvoorbeeld in een thematische aanpak waarbij leerlingen actuele en betekenisvolle vraagstukken onderzoeken. Ook methodieken als De Vreedzame School kunnen een voertuig zijn om socialisatie, burgerschap en het meedoen in een democratische samenleving een herkenbare plek te geven in het onderwijs.

Het rapport van de inspectie is beschikbaar als download in pdf-formaat.