Versnellen van excellente leerlingen zonder drempels

Dienst

De versnellingswijzer zorgt voor meer evenwicht in het onderwijsaanbod voor excellente leerlingen.

We zijn geen helden als het om versnellen gaat. Volgens de inspectie is nauwelijks 0,5% van onze leerlingen versneld. Dat is heel weinig.

Bijna alle wetenschappelijk onderzoek toont echter aan dat versnellen een effectievere maatregel is voor excellente kinderen, dan alle andere maatregelen zoals compacten, verrijken, verdiepen en verbreden. Het is ook kosteneffectief. Op basis van onderzoek komt naar voren dat wel eens 20% van de leerlingen in het PO baat zou kunnen hebben bij versnelling. Uit langetermijn onderzoek blijkt dat bijna alle volwassen, die ooit een versnelde schoolontwikkeling kregen, hiermee heel blij waren. Geen negatieve effecten!

Niet versnellen kan (ook) serieuze consequenties hebben; denk maar eens aan verveling of gedragsproblemen en onderpresteren die voortvloeien uit die ververveling. Toch durven we niet! We zijn bang dat we iets onherstelbaars aanrichten bij kinderen. We zijn bang voor leerstoflacunes en vooral negatieve sociaal emotionele gevolgen, zoals pesten of uitsluiting.

Versnellen is niet geschikt voor elke (hoog)begaafde of excellente leerling. Een zorgvuldige afweging is noodzakelijk. Zo dient versnellen vrijwel altijd gepaard te gaan met verrijking. De vooroordelen bij versnellen verdwijnen echter als je goede, en betekenisvolle informatie hebt. Om daarvoor te zorgen is een versnellingswijzer ontwikkeld. Een instrument dat die belangrijke informatie, zoals de cognitieve voorsprong, op een verantwoorde manier snel verzamelt. Essentieel is daarin het gesprek met het kind zelf. Open de digitale versie van de versnellingswijzer

Scholen die interesse hebben in een goede besluitvorming kunnen we helpen door de inbedding van de versnellingswijzer in het proces van handelingsgericht werken (HGW) van de school. De drempels tot versnellen worden geslecht. Het is geen test, maar een hulpmiddel om interne en externe begeleiders, leerkrachten en ouders, te helpen meer gefundeerd die versnellingsbeslissing te nemen.

De versnellingswijzer is een doorontwikkeling van de  versnellingswenselijkheidslijst (Hoogeveen e.a. 2004) en de Iowa Acceleration Scale, 3rd Edition, Assouline (2009). De theoretische fundering komt vooral uit het model van aanleg en talent van Gagné (2012). Het instrument is ontwikkeld en uitgeprobeerd door BCO Onderwijsadvies, IJsselgroep educatieve dienstverlening & Centrum voor begaafdheidsonderzoek Nijmegen, in samenwerking met een verschillende intern begeleiders, psychologen en orthopedagogen. Bekijk hier een pdf van de versnellingswijzer.

In JSW van juni 2015 staat een artikel waaraan Jo Verlinden (oud-medewerker) zijn medewerking heeft verleend: 'Versnellen loont! Onderwijsaanbod voor excellente leerlingen'.
Open het artikel