Over onsBlog

Wu wei - handel door niet te handelen

Erno Mijland 19 april 2018

‘Als je wilt dat je kind omhoog klimt, moet je er vooral niet bovenop gaan zitten.’ Het is een van die pijnlijk rake uitspraken van juf Ank. Tip: vervang ‘kind’ door ‘leerling’, zet de tekst op een tegeltje en hang die in de medewerkerskamer.

Als beginnend leraar was ik er supergoed in: er bovenop zitten. Ik had voor mijn lessen alles tot in de puntjes voorbereid en georganiseerd. Vervolgens was ik tijdens de les vooral bezig de leerlingen in het door mijzelf gecreëerde gareel te houden. Ik had het er maar druk mee. Handelen, handelen en nog eens handelen, want een mooi leerpad kent geen hobbels of scherpe bochten. Dacht ik. Vond ik. Ik was Olympisch kampioen ‘educatieve curling’, dat idee.

Het werkte niet echt, dus ging ik op zoek naar een andere aanpak. Een doorbraak in die zoektocht kwam uit onverwachte hoek. Op de kijkbuis verscheen Manuel, een klein kereltje dat vanuit Spanje naar het oer-Britse Torquay was afgereisd om als butler te werken in het hotel van Basil Fawlty (gespeeld door John Cleese). Manuel was een kei in relatieve onzichtbaarheid. Als hem iets gevraagd werd, reageerde hij met: ‘I know nothing. I am from Barcelona.’ Ondertussen runde hij echter feitelijk het hotel. De organisatorische puinhoop die zijn baas voortdurend wist te creëren, loste hij in de achtergrond op.

Als begeleider van de computerclub in ons dorp, een aantal jaren later, liet ik mij inspireren door Manuel. Ik antwoordde op de vragen van ‘mijn’ wizzkids vaak met: ‘Ik weet het niet.’ Steeds vaker was dat de waarheid, want de leden van de club leerden sneller dan ik kon bijhouden. Mooi, de nieuwe aanpak werkte dus! Tenminste, meestal. Het ging ook wel eens mis. Dan liepen de jongeren vast met hun project en zakte hun motivatie tot onder het vriespunt. Ik vroeg me dan af: hoe zou Manuel dit oplossen?

Minder er bovenop zitten, onzichtbaar helpen met omhoog klimmen… het klinkt gemakkelijker dan het is. Omdat het verder gaat dan dat. Het is kunst, echte wijsheid die in de teksten van de Tao Te Ching ‘wu wei’ wordt genoemd, ofwel: ‘handelen door niet te handelen’. Op het juiste moment, in de juiste dosering. Ik werk eraan, maar Olympisch kampioen… misschien bij de volgende Spelen.

Dit blog is eerder verschenen in onze nieuwsbrief van april 2018

Er zijn 0 reacties

Wij horen graag uw mening, laat een reactie achter

Velden met een * zijn verplicht.